Αναλυτικό πρόγραμμα συνεδρίου

09.00-10.00 Εγγραφές / Υποδοχή συνέδρων

10.00-10.45 Χαιρετισμοί επισήμων / Έναρξη εργασιών Συνεδρίου

Δρ. Στέλλα Κυρίμη, ψυχολόγος, CEO & Πρόεδρος της Ακαδημαϊκής Επιτροπής ΑΚΤΟ

Κατερίνα Μάτσα, ψυχίατρος, πρώην Διευθύντρια Μονάδας Απεξάρτησης 18 ΑΝΩ, Δίκτυο αλληλεγγύης Κοινωνικών Ιατρείων

Στέλιος Κρασανάκης, ψυχίατρος, Αντιπρόεδρος Εθνικής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας Ελλάδος

Αριστέα Κοντραφούρη, εκπρόσωπος του Δικτύου Ψυχοθεραπειών μέσω Τεχνών, κοινωνική θεολόγος, δραματοθεραπεύτρια, παιγνιοθεραπεύτρια, ηθοποιός, πρόεδρος Πανελλήνιας Επαγγελματικής Ένωσης Δραματοθεραπευτών και Παιγνιοθεραπευτών

Δρ. Σμαρούλα Παντελή, ψυχολόγος, πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ψυχοδράματος

Στέλιος Κρασανάκης, ψυχίατρος, δραματοθεραπευτής, σκηνοθέτης, διδάσκων στο ΕΚΠΑ, δημιουργός και επιστημονικός υπεύθυνος του Ινστιτούτου Δραματοθεραπείας ΑΙΩΝ, Πρόεδρος του κλάδου Τέχνη και Ψυχιατρική της ΕΨΕ, Αντιπρόεδρος της ΕΕΨΕ, ιδρυτικό μέλος της ΕΔΠΕ, μέλος ΔΣ του European Federation of Dramatherapy και της World Alliance of Dramatherapy.

«Ψυχόδραμα vs Δραματοθεραπεία: Μια σχέση αποξένωσης ή σύνδεσης;»

Στην παρούσα εισήγηση θα γίνει αναφορά στην πορεία των δύο αλληλένδετων ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις, εκλεκτικές συγγένειες και αλληλεπιδράσεις. Σε ποιες πολιτικοκοινωνικές συνθήκες αναδύθηκε το Ψυχόδραμα στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και το τοπίο που αναπτύχθηκε η Δραματοθεραπεία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι γεννήτορες, οι επίγονοι και η σχέση των δύο ψυχοθεραπευτικών μεθόδων με τον χώρο της Τέχνης. Τον αξιοποιούν, τον χρησιμοποιούν ή είναι παράλληλα θεραπεία και τέχνη; Πώς όλα τα ανωτέρω εγγράφονται στην εκπαίδευση του μελλοντικού ψυχοδραματιστή και δραματοθεραπευτή; Τι σημαίνει τελικά θεραπεία μέσω Τεχνών;

Δρ. Σμαρούλα Παντελή, ψυχολόγος, ψυχοδραματίστρια, κοινωνιοδραματίστρια, ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ψυχοδράματος.

«Το ψυχόδραμα ως συνδετική προσέγγιση για τους ανθρώπους και τις κοινωνίες». 

Η ομιλία θα περιστραφεί γύρω από την  ιστορία του ψυχοδράματος ως φιλοσοφία και ως θεραπευτική προσέγγιση για τις κοινωνίες και τα άτομα. Θα παρουσιαστεί η σύλληψη της κοινωνιοϊατρικής (sociatry) ως όχημα μεταφοράς συνδετικού υλικού ενάντια στην περιθωριοποίηση και την αποξένωση με εστίαση στο Αξιόδραμα, το Κοινωνιόδραμα και το Ψυχόδραμα.

11.15-11.45 Ανοιχτή συζήτηση με το κοινό (συντονισμός: Νέλη Βυζαντιάδου)

11.45-12.30 Ψυχοδραματικό Ζέσταμα ολομέλειας (συντονισμός: Άγγελος Λεβέντης)

12:30-12:45 Μικρό Διάλειμμα

12.45-14.15 Παράλληλα εργαστήρια / Masterclass

Νέλη Βυζαντιάδου, ψυχοθεραπεύτρια – εκπαιδεύτρια – επόπτρια ψυχοδράματος, συστημική σύμβουλος ζεύγους, εκπαιδεύτρια σχολών γονέων, συγγραφέας, μέλος ΔΣ της Ελληνικής Εταιρίας Ψυχοδράματος.

«Οι αθετημένες υποσχέσεις» 

Στις σχέσεις μας δίνουμε και δεχόμαστε υποσχέσεις. Οι υποσχέσεις έχουν αξία. Και όταν οι υποσχέσεις αυτές υπάρχουν σε μία συντροφική σχέση, αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη αξία. Τι γίνεται όταν μια υπόσχεση αθετηθεί; Τι συμβαίνει με την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη; Πώς προχωράνε οι δύο σύντροφοι; Τι χάνεται στη μεταξύ τους σύνδεση και πώς μπορεί αυτό να διορθωθεί; Συμμετέχοντας σε αυτό το master class θα μάθετε τρόπους με τους οποίους θα προσεγγίζετε ζητήματα αποσύνδεσης και επανασύνδεσης μεταξύ των συντρόφων. Ψυχόδραμα και Συστημική Θεωρία σμίγουν για να προτείνουν βιωματικές μεθόδους με δυνατότητα άμεσης εφαρμογής στη Συμβουλευτική και τη Θεραπεία Ζεύγους.

Carla Mattachioni, ψυχοδραματίστρια, σωματική ψυχοθεραπεύτρια και επόπτρια, τραυματοθεραπεύτρια E.M.D.R.

«Τα δώρα των προγόνων μας»

Σε αυτό το ψυχοδραματικό εργαστήριο θα εξερευνήσουμε τις αξίες, τις δεξιότητες, τις αντοχές και τις αφανείς δυνάμεις που μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά. Μέσα από βιωματικές ασκήσεις, διαλογισμό και ψυχοδραματικές τεχνικές θα συνδεθούμε με τις ρίζες μας και θα αναγνωρίσουμε όσα μας στηρίζουν στο παρόν. Το εργαστήριο προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για αναγνώριση όσων μας δόθηκαν από τους προγόνους μας συνειδητά και ασυνείδητα, αποδοχή και δημιουργική αξιοποίηση αυτής της κληρονομιάς, ενισχύοντας την προσωπική επίγνωση και τη σχέση με την ιστορία μας.

Μάνια Κρητικού, ψυχοδραματίστρια, ομαδική θεραπεύτρια, διαπιστευμένη διαμεσολαβήτρια.

«Πώς συνδέομαι με τον ανοϊκό μου άνθρωπο»

Το ψυχοεκπαιδευτικό αυτό εργαστήρι Ψυχοδράματος ανοίγει έναν βιωματικό χώρο συνάντησης όπου η σχέση προηγείται της διάγνωσης. Εστιάζει στη σύνδεση με τον άνθρωπο που ζει με άνοια, αναγνωρίζοντας τόσο την αποξένωση όσο και τους φόβους που συχνά τη συνοδεύουν. Με βάση τη σύγχρονη κατανόηση των νευρονοητικών αλλαγών, το ψυχόδραμα λειτουργεί ως διαμεσολαβητικό πλαίσιο κατανόησης, εκεί που οι γνωστικές λειτουργίες αποδυναμώνονται αλλά η ανάγκη για σύνδεση, συναίσθημα και νόημα παραμένει ενεργή. Στόχος του workshop είναι η μετακίνηση από την αποξένωση στη σύνδεση, με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τη ζωντανή παρουσία στο ‘εδώ και τώρα’, ενώ ταυτόχρονα καλλιεργούνται η ενσυναίσθηση, η συναισθηματική εγγύτητα και η προσωπική αυτονομία.

Μαρία Καλαϊτζή, ψυχοδραματίστρια.

«Από το Εγώ στο Εμείς: οι αξίες, ο σκοπός και το νόημα στη ζωή μας»

Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεωρίας του Ψυχοδράματος είναι η σχέση. Η ικανότητα να συναντάς τον εαυτό σου και τους άλλους άμεσα – βιώνοντας την εμπειρία να είσαι παρών και με νοήμονα τρόπο. Στο Ψυχόδραμα, μέσα από παιχνίδια ρόλων, ανταλλαγές και μοίρασμα, το Εγώ ξεδιπλώνεται προς τα έξω, ο εαυτός επεκτείνεται στη σύνδεσή του με τους άλλους. Τα πιστεύω, οι πεποιθήσεις και οι αξίες μας καθορίζουν τη συμπεριφορά και το νόημα στη ζωή μας. Σε κατάσταση αυθορμητισμού μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα ρόλο ώστε να εκπληρώνει το νόημα της ζωής με ενθουσιασμό, να εμπνέεται από τον οίστρο της δημιουργικότητας ενός συνδεδεμένου εαυτού γεμάτου φροντίδα και χαρά.

Κυριάκος Γαβριηλίδης, ψυχοδραματιστής, ψυχοθεραπευτής.

«Το τέλος είναι η αρχή και η αρχή κρύβει το τέλος»

Κάθε τέλος κρύβει μια αρχή και κάθε αρχή εμπεριέχει ήδη έναν αποχαιρετισμό. Το βιωματικό ψυχοδραματικό εργαστήριο εστιάζει στη ζωντανή εμπειρία της μετάβασης, στη στιγμή όπου το γνώριμο υποχωρεί και το νέο κάνει δειλά την εμφάνισή του. Μέσα από ενεργητικές ασκήσεις και συμβολική διερεύνηση στον χώρο, οι συμμετέχοντες καλούνται να αναγνωρίσουν τι αφήνουν πίσω και προς τα πού κινούνται. Το ‘ενδιάμεσο’ αναδεικνύεται ως τόπος δυνατοτήτων, ενισχύοντας την επίγνωση, τη συναισθηματική αυθεντικότητα και τη δημιουργική σχέση με την αλλαγή.

Νικόλαος Κοσμετάτος, κοινωνικός λειτουργός, ψυχοδραματιστής.

«Καφενείο  ΤΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ»

Αυτό το βιωματικό εργαστήριο βασίζεται στην κοινωνιοδραματική εφαρμογή του ‘World Café’. Πρόκειται για μια προσομοίωση ενός καφενείου με τραπέζια, στα οποία οι συμμετέχοντες διαπραγματεύονται πλευρές του κυρίως θέματος της μετάβασης από την ‘Αποξένωση στη Σύνδεση’. Οι συμμετέχοντες αλλάζουν τραπέζια και άρα θέσεις, με στόχο να αναδυθεί το κοινό θέμα που απασχολεί την ομάδα ως μικρογραφία της κοινωνίας του σήμερα. Το ‘World Café’ είναι μια συμμετοχική μέθοδος διαλόγου που βοηθά ομάδες να ανταλλάξουν ιδέες, να συνδέσουν οπτικές, να παράγουν συλλογική γνώση και να καταλήξουν σε κοινές προτάσεις/λύσεις. Εμφανίστηκε το 1995 στις ΗΠΑ και αναπτύχθηκε από τους Juanita Brown και David Isaacs μετά από ένα εργαστήριο/συνάντηση όπου η συζήτηση αναπτύχθηκε σε μικρά τραπέζια. Έτσι γεννήθηκε αυτή η μέθοδος συλλογής ιδεών και επίλυσης θεμάτων. Στο τέλος του εργαστηρίου θα γίνει μια παρουσίαση της συγκεκριμένης εφαρμογής με τον τρόπο που αξιοποιείται σήμερα στο κοινωνιόδραμα.

Δέσποινα Κακολύρη, ψυχολόγος, ψυχοδραματίστρια, θεραπεύτρια τραύματος EMDR.

«Συνδέοντας το όνειρο με την πραγματικότητα»

Στη μία και μοναδική συνάντηση του J.L.Moreno με τον S.Freud, ο Moreno λέγεται πως του είπε ότι ‘εσύ συναντάς τους ανθρώπους και αναλύεις τα όνειρά τους, εγώ τους συναντώ για να τους βοηθήσω να ονειρεύονται’. Τι θέση έχουν τα όνειρα που κάνουμε στη ζωή μας; Γιατί είναι σημαντικό να κάνουμε όνειρα;  Ένα βιωματικό εργαστήριο που εστιάζει στο πώς μπορούμε να αγκαλιάσουμε την πραγματικότητα και να τη συνδέσουμε με τα όνειρά μας, παραμένοντας έτσι συνδεδεμένοι με τον αυθεντικό μας εαυτό.

14.15-15.15 Μεγάλο Διάλειμμα

Θεόδωρος Γεωργεδάκης, επικοινωνιόλογος, CEO Thought & Growth Igniter.

«Συνδεσιμότητα στο On, Σύνδεση στο Off: ο φόβος της ‘άδειας μπαταρίας’ μέσα μας».

Σε έναν κόσμο όπου η συνδεσιμότητα είναι διαρκώς στο “On”, οι άνθρωποι μοιάζουν πιο διαθέσιμοι από ποτέ — αλλά συχνά νιώθουν πιο μόνοι από ποτέ. Σε αυτή την ομιλία, ο Θοδωρής Γεωργεδάκης εξερευνά το παράδοξο της εποχής: πώς η μόνιμη ψηφιακή επαφή μπορεί να φθείρει την πραγματική σύνδεση, να ενισχύει ρόλους “παρουσίασης” και να δημιουργεί έναν αόρατο φόβο: την «άδεια μπαταρία» μέσα μας — την εξάντληση της προσοχής, της παρουσίας και της συναισθηματικής αντοχής.

Άγγελος Λεβέντης, κλινικός κοινωνικός λειτουργός, ψυχοδραματιστής, ψυχοθεραπευτής, συγγραφέας.

«Από τη Λογική στο Συναίσθημα: γιατί η δράση αλλάζει τα πάντα στο ψυχόδραμα;».

Η ομιλία διερευνά τη δυναμική μετάβαση από τη λογική κατανόηση στο συναισθηματικό βίωμα μέσα από τη δράση στο ψυχόδραμα, σε μια εποχή όπου η γνωσιακή υπερλειτουργία συχνά συνυπάρχει με συναισθηματική αποξένωση. Μέσα από θεωρητική τεκμηρίωση και σύντομα κλινικά παραδείγματα, αναδεικνύεται ο ρόλος της σκηνικής δράσης ως καταλύτη κάθαρσης, επεξεργασίας τραύματος και επανασύνδεσης με τον αυθεντικό εαυτό.

15.45-16.15 Ανοιχτή συζήτηση με το κοινό (συντονισμός: Νέλη Βυζαντιάδου)

16.15-16.45 Διάλειμμα

16.45-18.15 Παράλληλα εργαστήρια / Masterclass  

Στυλιανός  Ν. Λαγαράκης, ιατρός με σπουδές ψυχιατρικής, ομαδικός ψυχοθεραπευτής, ψυχοδραματιστής, ομαδικός αναλυτής,  εκπαιδευτής και επόπτης ψυχοδράματος, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Ψυχοδράματος.

«Σεξουαλικότητα στη σκηνή: ρόλος, επιθυμία και όρια στο Ψυχόδραμα» 

Σε αυτό το 90λεπτο masterclass, η ψυχοδραματική σκηνή γίνεται χώρος όπου η σεξουαλικότητα εμφανίζεται ως σχέση, ρόλος και ενσώματη εμπειρία. Η επιθυμία, τα όρια, η έκθεση και η ντροπή διερευνώνται όχι θεωρητικά αλλά μέσα από δράση και συνάντηση. Το εργαστήριο προσκαλεί τους συμμετέχοντες να σταθούν στο ρόλο τους – ως θεραπευτές και ως ανθρώπινα όντα – και να αντέξουν τη συνάντηση με το σεξουαλικό χωρίς ερμηνείες και κανονιστικό λόγο.

Όλγα Μαργαρίτη,  Ψυχολόγος, Msc. Γνωσιακής Επιστήμης, Ψυχοθεραπεύτρια, Ψυχοδραματίστρια.

«Οι μικροί μου κόσμοι»

Όλοι μας εισαγόμαστε, από νωρίς στη ζωή, σε πλαίσια και ομάδες και γνωρίζουμε πολλά και διάφορα αντικείμενα, κάποια από τα οποία μας ενδιαφέρουν περισσότερο και εντρυφούμε σε αυτά. Σταδιακά και σε σταθερή συνεχόμενη αλληλεπίδραση με τον μεγάλο κόσμο, του οποίου είμαστε μέρος, δημιουργούμε ο καθένας μας τον προσωπικό του μικρόκοσμο. Στο εργαστήριο αυτό θα χαρτογραφήσουμε και θα διερευνήσουμε τον μοναδικό αστερισμό που δημιουργούν οι μικροί μας κόσμοι. Πώς τον φανταζόμαστε; Πώς τον αναπαριστούμε; Οι μικροί μας κόσμοι συνδέονται και πώς; Όταν επιτυγχάνουμε τη σύνδεση των εσωτερικών μας κόσμων, συνδεόμαστε καλύτερα και με τον έξω κόσμο.

Αλεξάνδρα Χαβιάρα, ψυχολόγος, ψυχοδραματίστρια, ψυχοθεραπεύτρια EMDR και Gestalt

«Οι πηγές της δύναμής μου»

Σε αυτό το βιωματικό εργαστήριο θα διερευνήσουμε, μέσα από αρχετυπικούς συμβολισμούς, τα εσωτερικά και εξωτερικά αποθέματα δύναμης που μας υποστηρίζουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της ζωής. Σε ένα ασφαλές ομαδικό πλαίσιο, με την αξιοποίηση εργαλείων από το Ψυχόδραμα και την Τραυματοθεραπεία, θα καλλιεργήσουμε έναν χώρο αυθορμητισμού και δημιουργικότητας, όπου η προσωπική εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει ως πηγή έμπνευσης για την ομάδα αλλά και όπου η ομάδα μπορεί να αποτελέσει πηγή στήριξης για τα μέλη της. Σκοπός του εργαστηρίου είναι να συνδεθούμε με το σώμα, την ιστορία και τις τροφοδοτικές σχέσεις μας και να επιτρέψουμε να αναδυθούν ποιότητες θάρρους, φροντίδας και ενδυνάμωσης.

Αφροδίτη Βλαχοχριστοπούλου, ομαδική θεραπεύτρια, ψυχοδραματίστρια παιδιών και εφήβων

«Ο Τέλειος Γονέας – Το Τέλειο Παιδί: Ψυχοδραματικές προσεγγίσεις στο παιδικό Ψυχόδραμα και τις γονεϊκές προσδοκίες»

Το βιωματικό αυτό εργαστήριο διερευνά τις έννοιες του ‘τέλειου γονέα’ και του ‘τέλειου παιδιού’ μέσα από το παιδικό ψυχόδραμα. Τα παιδιά, συχνά, εκφράζουν μέσω των ρόλων  που αναλαμβάνουν στο παιχνίδι τους, τις γονεϊκές και κοινωνικές προσδοκίες που έχουν εσωτερικεύσει, περιορίζοντας την αυθορμησία και την αυθεντική τους έκφραση. Μέσα από βασικές ψυχοδραματικές τεχνικές οι συμμετέχοντες θα βιώσουν τη συγκρότηση αυτών των ρόλων και θα συνδέσουν τη βιωματική εμπειρία με την κλινική πράξη, αναδεικνύοντας τη σημασία της αποδοχής, της ατέλειας και του ‘αρκετά καλού γονέα’. 

Σονέρ Σενόλ, ψυχολόγος, ψυχοδραματιστής.    

«Ghosting»

Γιατί χρησιμοποιείται ο όρος «ghosting» τόσο συχνά σήμερα; Ζούμε σε μια εποχή όπου οι σχέσεις δημιουργούνται και αναλώνονται γρήγορα. Η αποφυγή της αντιπαράθεσης, η μειωμένη αντοχή στην αβεβαιότητα και η δυσκολία έκφρασης δύσκολων συναισθημάτων κάνουν την εξαφάνιση χωρίς εξήγηση να μοιάζει με μια εύκολη διέξοδο για πολλούς. Το «ghosting» δεν αφορά μόνο τις ερωτικές σχέσεις αλλά όλες τις ανθρώπινες σχέσεις, αφήνοντας πίσω ένα έντονο αίσθημα απουσίας και σιωπής. Σε αυτό το εργαστήριο θα μπορέσουμε να εκφράσουμε όσα κρατήσαμε μέσα μας. Στόχος μας είναι να κλείσουμε εκκρεμότητες με ανθρώπους και καταστάσεις, να επανανοηματοδοτήσουμε την εμπειρία της εγκατάλειψης και να επεξεργαστούμε δημιουργικά το συναισθηματικό της βάρος. Έτσι, όσα βιώσαμε θα αποκτήσουν νόημα χωρίς να μας απομονώνουν. 

Δρ. Σμαρούλα Παντελή, ψυχολόγος, ψυχοδραματίστρια, κοινωνιοδραματίστρια, playback theatre actress and conductor, συγγραφέας, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ψυχοδράματος.

«Από τον Παράδεισο στην Κόλαση και τούμπαλιν»

Στο εργαστήρι θα επεξεργαστούμε τους λόγους που οδηγούν τις ανθρώπινες ομάδες να περνάνε από συνθήκες ομόνοιας και συνεργασίας σε συνθήκες αντιπαλότητας και επιθετικότητας. Ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι δηλώνουν πρόθυμοι να συνεργαστούν και να χαρούν τη συνύπαρξή τους μέσα σε μια ομάδα, πολύ συχνά και κάποιες φορές εύκολα, περνούν από τον Παράδεισο στην Κόλαση. Τι μπορεί να γίνει για αυτό; Πώς μπορούν οι ομάδες να βοηθηθούν ώστε να αποφύγουν την Κόλαση; Πόσο είναι αυτό εφικτό; Μήπως αυτό το πέρασμα από τη μία κατάσταση στην άλλη αποτελεί μια φυσική διαδικασία στη ζωή κάθε ομάδας και όχι πρόβλημα; Στο εργαστήριο θα εφαρμοστεί η προσέγγιση του Κοινωνιοδράματος.

Βέρα Λάρδη, Ψυχοθεραπεύτρια, Ψυχοδραματίστρια (CP), LGBTQI+ Affirmative Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων, Playback Theatre Trainer

«Το ανικανοποίητο: κινητήριος δύναμη ή τροχοπέδη;» 

Η φράση ‘μπορείς και καλύτερα’ άλλοτε μας κινητοποιεί να βελτιωθούμε και άλλοτε μας εγκλωβίζει σε ένα φαύλο κύκλο διαρκούς προσπάθειας. Από πού έρχεται αυτή η απαίτηση και πώς επηρεάζει την υγεία και τις σχέσεις μας; Πού είναι τα όρια ανάμεσα στην αξιοσύνη και την εξάντληση; Υπάρχει χώρος για τρυφερότητα και αίσθημα πληρότητας παρά την προσδοκία για εξέλιξη; Σε αυτό το ψυχοδραματικό εργαστήριο θα δοκιμάσουμε να εξερευνήσουμε την εμπειρία του ανικανοποίητου όπως εμφανίζεται στη σχέση με τον εαυτό μας και τον κόσμο.

18.30-20.00 Κλείσιμο Συνεδρίου / Βραβεύσεις σπουδαστών ΑΚΤΟ (συντονισμός: Στυλιανός Ν. Λαγαράκης, Χρήστος Μυλωνάς)